Tôn sư trọng đạo xưa và nay

Đằng sau sự thành công của từng người đều phải có sự đóng góp, nền tảng của các người thầy là tác dụng của một nền giáo dục. Mỗi nước trên quả đât đều chọn cho doanh nghiệp một dịp lễ khác nhau để vinh danh người thầy. Quả đât có biết ruột tượng đài đơn vị giáo được tôn vinh. Trước lúc có ngày hiến chương những nhà giáo, lịch sử giáo dục phong kiến vn biết cho với truyền thống tôn sư trọng đạo: Công cha, nghĩa mẹ, ơn thầy và cũng định ngày mùng bố tháng giêng thường niên là ngày “tết thầy”.

Bạn đang xem: Tôn sư trọng đạo xưa và nay


*

Tôn sư trọng đạo – hiểu cầm cố nào? Trong dòng se lạnh của rất nhiều ngày tháng 11 này, mọi cá nhân làm giáo viên như tôi đều thấy ấm lòng vì chưng tình cảm học trò dành cho mình nhân ngày lễ hội Hiến chương đơn vị giáo việt nam 20/11. Gồm một thành ngữ nhưng bao nạm hệ học tập trò vẫn xuất xắc viết lên báo tường, ghi lên thiệp chúc mừng thầy cô, tuy thế lại không chắc hẳn đã gọi rõ nguồn gốc và chân thành và ý nghĩa của nó: Tôn sư trọng đạo.Vậy, Tôn sư trọng đạo hiểu cầm nào cho đúng? Trước hết, nuốm nào là tôn sư?Tôn sư có nghĩa là “đưa thầy ngồi lên trên”, hai chữ này bắt nguồn từ tích Vua Nghiêu bái sư học đạo. Sách Hán Thư viết: Doãn thọ là thầy vua Nghiêu. Vua Nghiêu trị bởi thiên hạ, làm cho khắp cõi thanh bình, đề bạt hiền tài, nói cách khác là tác dụng đông đúc. Mà lại ông vẫn sợ thải hồi nhân tài, vẫn thường xuyên vào núi sâu rừng già search kiếm, thăm hỏi, mong hiền vấn đạo. Một lần, vua Nghiêu cho núi vương vãi Ốc, nghe thấy tiếng đọc sách từ trong rừng vọng ra. Lần theo music đến, vua Nghiêu tìm thấy một căn nhà cỏ cha gian, thấy một đứa trẻ vẫn đọc hầu hết cuốn sách cao thâm, nghĩ về ắt thầy dạy là bậc ẩn sĩ cao nhân. Hỏi thăm mới biết fan ấy là Doãn Thọ, đi hái thuốc không về. Không gặp mặt được Doãn Thọ, vua Nghiêu kiếu từ ra về, sớm hôm sau lại đến mang theo lễ vật tuy thế vẫn không gặp mặt được Doãn Thọ. Mùa xuân năm sau, vua Nghiêu sai bạn đến trình làng trước, rồi trường đoản cú mình mang lại yến kiến sau thời điểm đã tắm rửa gội trai giới, mang lễ vật mang lại làm lễ bái sư. Bấy tiếng Doãn thọ mới gật đầu nhận lời. Sau vua Nghiêu rước thầy về tởm sư. Vua cực kỳ cung kính so với thầy của mình, các lần học bài bác hay rỉ tai đều nhằm Doãn lâu ngồi địa chỉ chủ, vua đứng bên dưới, phía mặt về phương Bắc có tác dụng lễ xin thầy dạy dỗ bảo.“Sử ký” viết: Phẩm chất và tài trí của vua Nghiêu đều rất phi phàm, “kỳ nhân như thiên, kỳ tri như thần” (đức nhân của ngài như trời, trí của ngài như thần). Ông nêu cao lòng tin đạo đức, luôn luôn lắng nghe ý kiến người dân, để lại mang đến hậu nhân một lớp gương sáng sủa về ý thức tôn sư trọng đạo.Như vậy, tôn sư có thể hiểu rộng lớn ra là tôn kính thầy dạy. Sau nữa, cầm nào là trọng đạo?Trọng đạocoi nặng đạo lí. Ở đây không nói đạo đức, đạo lí làm tín đồ nói bình thường mà là đạo học của người học trò. Chữ đạo này khởi đầu từ Đạo đức kinh của Lão Tử, tức là con đường (như trong chữ chỉ đạo, độc đạo, phía đạo,…), còn có nghĩa khác là chân lí – đạo của trời đất. Sau này, đạo mới tất cả thêm nghĩa phái sinh chỉ đạo lí, nguyên tắc.Như vậy, trọng đạo hoàn toàn có thể hiểu là quý trọng đạo lí, coi trọng kiến thức. Tôn sư trọng đạo là tôn thờ thầy dạy, giữ đúng đạo học tập trò, quan tâm kiến thức. Kỹ năng và kiến thức ấy có thể do thầy truyền thụ, cũng có thể do tự mình đúc kết từ những điều được dạy, nhưng vẫn đề xuất giữ thể hiện thái độ đúng mực, tôn thờ với thầy dạy. Nói vậy để thấy, chưa phải tôn sư trọng đạo là tín đồ học không được phép “hoài nghi” xuất xắc phản biện thầy dạy, coi phần đa lời thầy giảng là chân lí hay đối. Bằng chứng là phần lớn học trò xuất chúng của Khổng Tử như Nhan Hồi, Tử Cấp, Tử Trương,… rất nhiều là những người dám tranh luận với thầy, đưa ra ý kiến cá nhân của mình. Hay như là Arixtot là học trò của Platon, cực kỳ kính phục thầy mình nhưng vẫn quan niệm Thầy là quý cơ mà chân lí còn quý rộng thầy nhưng mà tự mình tra cứu tòi nghiên cứu và phân tích và trở nên một triết nhân vĩ đại. Tuy vậy điều cốt yếu, là trọng đạo mà lại vẫn giữ lại được sự tôn sư, vẫn giữ lại được sự tôn kính tột bậc với thầy dạy dỗ của mình.Tôn sư trọng đạo – xưaTôn sư trọng đạo là một truyền thống đạo lí tốt đẹp của người việt ta, nhưng chưa phải chỉ tất cả từ lúc xây dựng quốc tử giám thờ thầy Khổng Tử cùng thầy Chu Văn An, mà lại từ xa xưa hơn nữa. Thiên Cổ Miếu – hay còn được gọi là Đền Thầy vào cụm di tích lịch sử Đền Hùng, cúng thầy Vũ vắt Lang, tương truyền được xây cất từ thời Hùng vương là vật chứng cho điều đó.

Xem thêm: Nên Dùng Sữa Rửa Mặt Nào Cho Nam GiớI HiệU Quả NhấT HiệN Nay

Thầy Vũ nỗ lực Lang không hẳn là người phiên bản xứ, nhân dân đã đón thầy về để dạy dỗ đạo làm tín đồ cho con trẻ mình. Để thầy cùng gia quyến định cư lạc nghiệp, dân khu vực đây sẽ dựng nhà, cấp ruộng cho vợ con thầy. Ruộng cấp cho cho thầy được gọi là học tập điền, được chọn chỗ ruộng tốt, dễ canh tác và chưa hẳn nộp thuế. Thì ra vấn đề toàn dân âu yếm sự nghiệp giáo dục không phải hiện nay mới có. Cảm hễ trước tình nghĩa của bạn dân, thầy Lang không còn lòng chăm sóc cho lớp trẻ nơi phía trên học chữ, học tập lễ, học tập nghĩa. Học trò thầy không ít người dân thành danh đỗ đạt. Khi thầy mất học tập trò thầy khắp các nơi kéo nhau về chịu tang. Tòa nhà thầy, vừa là học đường, vừa là tứ thất sau đây trở thành Đền Thầy, quanh năm được học trò mùi hương khói. Thầy sống thanh bạch nên khi mất rất linh thiêng thiêng, trước khi đi thi sĩ tử mọi nơi mang đến đây dâng hương lễ thầy mọi đỗ đạt cao. Mùa thi đến đền Thầy ngào ngạt hương khói là vậy.Nền giáo dục việt nam thực sự bắt đầu từ thời Lý (1009 – 1225), cùng với khoa thi Nho học Tam trường trước tiên trong lịch sử khoa cử việt nam vào năm 1075. Thời phong kiến, vn chịu tác động rất các từ nền văn hóa truyền thống Trung Quốc. Đạo học mang chữ Nho có tác dụng trọng và được kính trọng là chữ Thánh hiền, đem đạo lý Khổng mạnh làm kim chỉ nam, đem Tứ Thư, Ngũ Kinh có tác dụng kinh điển. Làng mạc hội phong kiến luôn luôn dành cho những người thầy một địa điểm xứng đáng. Trong cha điều kính trọng trước hết của con tín đồ thì người thầy tại phần thứ hai “Quân, sư, phụ” - chỉ thua cuộc vua, ơn dưỡng dục còn được đặt cao hơn nữa cả ơn sinh thành.Truyền thống tôn sư trọng đạo của vn đã được truyền qua không ít giai đoạn lịch sử dân tộc khác nhau. Song, phải ưng thuận rằng đạo học thời phong kiến đã lấn vào tiềm thức người vn và có chức năng tác động, bỏ ra phối đạo học tập thời sau này. Bạn xưa quan trọng chú trọng đến nhân cách nhỏ người, đạo học tập thời phong kiến rước chữ “Lễ” làm trọng, tiếp đến mới đến chữ “Văn”. Lễ giáo phong kiến đặt ra nó có một chiếc lợi cực kỳ lớn, đó là giữ đến xã hội “thăng bằng” trong tam cương, ngũ thường… tín đồ thầy được đặt vào vị trí xứng danh trong xóm hội, đây là tính ưu việt của nền giáo dục việt nam thời bấy giờ. Những điều hiện tượng thành văn cùng bất thành văn ấy dần dần ăn sâu vào nếp nghĩ, thể hiện thái độ ứng xử cũng giống như việc làm cho của mỗi người trong thôn hội, để rồi theo năm mon kết tinh lại chế tạo thành truyền thống hiếu học – “tôn sư trọng đạo" của dân tộc bản địa Việt Nam. Truyền thống lâu đời ấy cũng khá được thể hiện rõ ràng trong cuộc sống dân gian, với đầy đủ quan niệm lấn vào tiềm thức: Không thầy đố mày làm nên, Muốn thanh lịch thì bắc mong kiều/ ước ao con tốt chữ phải yêu lấy thầy, đang trở thành một nét xinh văn hóa Mồng một tết cha, mồng nhị tết mẹ, mồng cha tết thầy. Nền giáo dục việt nam đã giữ lại cho bọn họ nhiều tấm gương sáng về thầy và trò, nhân cách cao cả, lòng tin học tập của họ luôn là bài học kinh nghiệm cho hậu thế: Chu Văn An, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Thiếp, Nguyễn Khuyến, rất nhiều học trò xuất sắc như Vua Hiến Tông, Lê Quát, Phan Chu Trinh, Nguyễn tất Thành, Ca Văn Thỉnh…Tôn sư trọng đạo – nayQủa thực, tôn sư trọng đạo bắt nguồn từ triết lí Nho gia tất cả từ thời phong kiến từ thời điểm cách đây cả nghìn năm. Nhưng chưa phải vì vậy mà truyền thống ấy trở buộc phải lỗi thời. Ngày nay, tôn sư trọng đạo vẫn mang ý nghĩa sâu sắc tôn vinh bạn thầy cùng nghề dạy học, vẫn bộc lộ sự hiếu học của quần chúng ta. Nhưng, sự biến hóa của xóm hội, của kinh tế, kéo theo những thay đổi tất yếu trong đời sống. Và quan hệ thầy – trò cũng không hẳn ngoại lệ.Có một thực tiễn là: ngày này nhiều người coi trọng vấn đề học để gia công giàu rộng là học để triển khai người, chính vì thế họ ý niệm không nên học vẫn có thể thành công. Bé người ngày 1 thực dụng hơn cùng hẳn nhiên, khi trí thức bị xem dịu thì người thầy cũng ít được nhìn nhận trọng như trước. Trong bài bác phát biểu chúc mừng học sinh 12 đỗ đại học, PGS Văn Như cưng cửng từng bùi ngùi rằng: những em vào đại học thầy vui/ Duy chút băn khoăn, chút ngậm ngùi/ Ít em mong ước vào sư phạm/ Ai sẽ thay thầy cơ hội mấy mươi?Và một thực tiễn nữa đáng ảm đạm nhưng cũng khá đáng ngẫm, là ngày nay, nhiều học trò sẵn sàng chuẩn bị phản ứng lại với thầy giáo chỉ do bị phân phát chép bài, phát lao động, thậm chí còn gây tổn hại cho thầy cô cả về uy tín, danh dự cùng thể chất.Trong tiến trình phát triển giáo dục, mỗi chế độ, từng thời kỳ đều phải sở hữu định hướng riêng của nó. Tuy vậy trong thời kì nào thì phẩm chất, đạo đức với vai trò của bạn thầy cũng không thể cố thế. Bởi vì thế, trong bất kể hoàn cảnh nào, mặc dù xã hội cách tân và phát triển văn minh tân tiến đến đâu thì truyền thống cuội nguồn "Tôn sư trọng đạo" vẫn là 1 trong truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.Sự vinh danh các nhà giáo, sự coi trọng kỹ năng và kiến thức vẫn luôn được đặt nên hàng đầu trong giáo dục. Và suy mang lại cùng: sự giỏi đẹp và nhân văn, cuối cùng lúc nào cũng chiến thắng./.*Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả.